Tết chẳng của riêng ai - Tết của mọi nhà

Còn một tháng nữa là Tết… Còn một tuần nữa là Tết… Tết sắp đến gõ cửa từng nhà, mà sao chẳng thấy ai nhắc đến Tết? Cả nhà chỉ có bà nội đếm thời gian chờ Tết. Một hôm bố đi làm về, thấy bà một thân một mình ngồi cầm cái vỏ chai lăn đám hạt đậu xanh trên cái thớt gỗ dẻ để nấu chè kho, liền cười hà hà, nói rằng bà làm gì mà vất vả thế! Rồi bố toang toang: 

- Bà ơi, bà không nghe người ta nói: Bây giờ không ai nói là “ăn Tết” nữa, mà gọi là “chơi Tết” à.

Chơi Tết! Quả thật là thế rồi! Đời sống đã sang một bước ngoặt. Thời kỳ ăn no mặc ấm đã qua. Giờ là ăn ngon mặc đẹp. Giờ cùng với ăn là chơi - chơi Tết! Năm ngoái cả nhà đi Sài Gòn. Năm kia đi Sa Pa. Còn năm nay là mua vé đi du lịch Thái Lan rồi. Nghĩa là cả nhà, gồm bố, mẹ và hai đứa trẻ, là Hiệp và Khuê sẽ “ăn Tết”, “chơi Tết” ở nước ngoài. Và ở nhà chỉ còn bà với lý do là bà đã có tuổi; và cùng với bà mấy ngày trước Tết là chị Hòa, người giúp việc của gia đình. Nhà chị Hòa thuộc hộ nghèo ở Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình cũ. Chồng chị sức khỏe kém một phần vì bị cụt một tay trong một lần dùng mìn đánh cá, một phần vì bị đau dạ dày kinh niên. Mấy năm nay mắt lại bị mờ, anh chỉ quanh quẩn ở nhà không làm được việc nặng. Nhà anh chị có hai đứa trẻ, một lên mười, một lên sáu, đang tuổi ăn tuổi học. Gia đình chỉ có mỗi hai sào ruộng, thóc cấy không đủ ăn, nhà chỉ là một túp lều gianh bốn bề thưng phên liếp. Gần chục năm nay chị Hòa phải ra thành phố đi giúp việc cho nhà bà.

Chiều 27 Tết, bà nhận được điện thoại của Hiệp từ Thái Lan gọi về. - Bà ơi, nơi bố mẹ và chúng cháu đi chơi Tết năm nay là Phu-kẹt, vùng du lịch nổi tiếng của Thái Lan, bà ạ. Ôi, cùng với tiếng nói ríu rít của hai đứa trẻ, công nghệ truyền thông tin bây giờ còn mang đến cho bà bao nhiêu hình ảnh nữa. Bà nhìn thấy cả vùng biển Phu-kẹt nước trong xanh ngăn ngắt. - Cả chợ Phu-kẹt tràn ngập hải sản tươi sống. Chà! Riêng tôm hùm ở đây, con nào cũng to nặng đến một ký - Ôi, vườn bách thú ở đây có nhiều voi. Voi nó khôn lắm, mua chuối, chưa kịp đưa cho, nó đã dùng vòi thò vào túi chúng cháu đòi ăn. - Bà ơi, đây là cảnh chúng cháu cưỡi voi lội bùn, leo núi. Còn hồi hộp nhất là lúc chúng cháu nằm xuống, để voi nó lấy chân mát-xa lên lưng chúng cháu, bà ạ. Giọng đứa cháu trong veo, háo hức kể đủ thứ chuyện.

Nghe đến đây bà ngừng vì có tiếng chuông từ chiếc điện thoại “cục gạch” của chị Hòa.

- Thế nào, ăn Tết ở quê có vui không?

- Dạ, Tết năm nay nhà con đụng được một góc con lợn 50kg. Nhưng chiều 30 Tết làm được mâm cỗ cúng gia tiên, sáng mồng một con lại đi làm rồi, bà ạ.

- Đi đâu?

- Một gia đình ở thành phố Hòa Bình (cũ) có ông cụ bị liệt, cần người trông nom 6 ngày Tết, mỗi ngày họ trả 500 nghìn đồng tiền công, vị chi là 3 triệu đồng. Cũng đỡ được một món tiền thuốc thang cho nhà con, bà ạ. Năm mới con xin chúc Tết bà ạ.

Vẫn áp chiếc điện thoại vào tai, nhưng bà nghẹn đắng, không nói được một lời nào.

***

Cảnh huống ngày Tết vừa kể trên diễn ra ở gia đình nào vậy? Thưa, ở chính nhà tôi. Và tôi chắc cảnh này cũng là ở nhiều gia đình - những gia đình có mức sống thường được gọi là trung lưu. Thế đấy! Tất cả chúng ta đều hiểu rằng, từ một đất nước nghèo nàn, lạc hậu sau bao nhiêu năm chiến tranh, để tiến lên giàu có, phồn vinh là cả một công cuộc phấn đấu, đòi hỏi thời gian cùng tâm huyết của cả đất nước, với những bước đi thật sự nhẫn nại và khoa học. Cũng không cần nhắc lại nhiều, chúng ta đều hiểu cuộc sống ngày hôm nay là minh chứng cho quyết tâm, nỗ lực lớn của Đảng, Nhà nước trong việc nâng cao đời sống của nhân dân. Đây là một thành tựu có ý nghĩa lịch sử thể hiện tính nhân văn và ưu việt của chế độ ta. Tính đến ngày 31-8-2025, chúng ta đã hoàn thành mục tiên xây dựng lại 334.234 căn nhà tạm, dột nát, vượt kế hoạch 5 năm 4 tháng, tạo điều kiện cơ bản để những người nghèo, người yếu thế thoát nghèo, xây dựng cuộc sống mới. Đặt mình vào toàn cảnh thế giới, theo một báo cáo được công bố tháng 3-2021 của Statista, tốc độ tăng trưởng hằng năm của tầng lớp trung lưu ở Việt Nam là 10,1% giai đoạn 2016 - 2021, cao nhất Đông Nam Á. Nghiên cứu mới công bố của World Data Lab (Anh) cho biết, vào năm 2030 Việt Nam sẽ có thêm 23,2 triệu người thuộc tầng lớp trung lưu - là những hộ gia đình có mức chi tiêu bình quân đầu người từ 11 USD đến 110 USD/một ngày (theo cách tính của tổ chức này). Triển vọng sáng tươi làm nức lòng chúng ta hơn nữa khi đất nước đang bước vào Kỷ nguyên vươn mình, xây dựng quốc gia phồn vinh và hùng cường. 

Tuy vậy, bên cạnh những gam màu sáng, cảnh “kẻ ăn không hết người lần chẳng ra” vẫn không phải là chuyện hiếm trong bức tranh xã hội hôm nay. Khoảng cách giữa người giàu và người nghèo là thực tế phổ biến, khiến chúng ta nhiều khi không cầm lòng được, nhất là khi đông về, Tết đến - lúc mà mức sống của mọi người hiện lên rõ rệt nhất.

Ngày nay, bên cạnh sự quan tâm, chăm sóc của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, Tết chính là dịp để chúng ta thể hiện tinh thần sẻ chia, nhân ái “Bầu ơi thương lấy bí cùng/ Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”. Tết chẳng của riêng ai - Tết của mọi nhà. Tinh thần sẻ chia, nhân ái càng cần được khơi dậy những lúc Tết đến, Xuân về, để nhà nhà, người người đều được vui Tết, đón Xuân trong ấm no, đủ đầy. Đó là lẽ sống của người Việt Nam ta từ xưa đến nay, cũng là tinh thần và đạo đức của mỗi chúng ta khi được nâng lên mang tính lý tưởng. Tôi có ý nghĩ như vậy khi đọc được những dòng viết của cư sĩ Lưu Đình Long trên Chuyên mục “Góc nhìn” của Báo điện tử VnExpress ngày 25-1-2024: “Tôi cảm nhận được, trong khó khăn, sự sẻ chia và giúp đỡ người khó hơn mình chính là một nỗ lực sống lành. Ở mặt biểu hiện, có thể ta thấy mình đang trao đi, nhưng sâu thẳm trong việc làm ấy chính là đang nhận về từ cách ta góp phần làm cho cuộc sống bình hòa, an ổn nơi tha nhân. Ở ngay nơi cho đi, con người nhận về nhiều hơn giá trị đã ban trao. Cân bằng sẽ tạo ra lực của sự ổn định và nhanh chóng hồi phục, cùng tiến lên trong ý niệm: không ai bị bỏ lại phía sau”./.