Nhịp cầu dẫn tri thức, công nghệ, nguồn vốn và thị trường quốc tế với quê hương

Trong hơn 30 năm qua, Việt Nam từng bước tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân phát triển tương đối hài hòa. Tuy nhiên, do hệ thống chính sách, pháp luật còn điều chỉnh, thay đổi nhiều lần, môi trường đầu tư chưa thật sự ổn định, khiến một bộ phận nhà đầu tư chưa hoàn toàn yên tâm và thiếu niềm tin dài hạn. Việc ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW đã khẳng định rõ ràng tính nhất quán và quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong phát triển kinh tế tư nhân, góp phần củng cố mạnh mẽ niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp.

Quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tất yếu gặp nhiều khó khăn và rào cản. Những e ngại, cân nhắc trong quá trình thay đổi từng là thách thức đối với cả nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Tuy nhiên, thực tiễn đã chứng minh rằng, mở cửa và thu hút nguồn lực xã hội mang lại lợi ích vượt trội: dòng vốn đầu tư ngày càng gia tăng, sản xuất - kinh doanh phát triển, việc làm cho người lao động được mở rộng.

Từ khi thực hiện chính sách mở cửa, nguồn vốn của khu vực kinh tế tư nhân và đầu tư nước ngoài từng bước bổ sung, thay thế vai trò là nguồn lực chủ yếu của doanh nghiệp nhà nước trong nhiều lĩnh vực, góp phần hình thành cơ cấu kinh tế năng động hơn, trong đó khu vực tư nhân ngày càng giữ vai trò quan trọng.

Cùng với đó, hệ thống chính sách và pháp luật về đầu tư không ngừng được hoàn thiện, thay thế các quy định cũ bằng các khung pháp lý phù hợp hơn với thông lệ thị trường. Hiện nay, doanh nghiệp tư nhân trong nước, nhà đầu tư nước ngoài và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đều hoạt động trong cùng một khuôn khổ pháp luật đầu tư thống nhất, minh bạch và thuận lợi hơn, tạo nền tảng cho phát triển ổn định và bền vững.

Nhìn chung, các chính sách đã ban hành ngày càng tiệm cận với xu thế phát triển của khu vực và thế giới. Tuy nhiên, mức độ đáp ứng của các cơ quan chức năng đối với yêu cầu của nhà đầu tư và sự tương thích với chuẩn mực của các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới vẫn còn hạn chế.

Năm 2025, thời điểm khởi động kỷ nguyên vươn mình của đất nước, Bộ Chính trị đã ban hành liên tiếp 4 nghị quyết lớn, được xem là “bộ tứ trụ cột” để thúc đẩy nền kinh tế tăng tốc phát triển. Trong đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW giữ vai trò then chốt đối với phát triển kinh tế tư nhân, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tạo thuận lợi để thực hiện các nghị quyết tiếp theo, mở rộng không gian phát triển cho nền kinh tế đa thành phần, đa lĩnh vực cùng vận động và phát triển.

Chính phủ đang tích cực triển khai chủ trương của Đảng về tinh gọn bộ máy, cải cách hành chính và thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân. Đây là giai đoạn đặc biệt quan trọng, mở ra “kỷ nguyên vươn mình” của đất nước, khi Việt Nam hội tụ đầy đủ các điều kiện để bứt phá: ổn định chính trị, nền tảng kinh tế phục hồi, lực lượng lao động trẻ năng động, cùng tư duy lãnh đạo đổi mới và quyết liệt.

Cá nhân tôi, một người con xa xứ đã trở về Việt Nam đầu tư kinh doanh trong suốt 30 năm, nhận thấy rằng mặc dù Việt Nam đã mở cửa hội nhập với thế giới, khu vực kinh tế tư nhân lâu nay vẫn chỉ giữ vai trò thứ yếu. Trong khi thực tế cho thấy kinh tế tư nhân chính là một động lực quan trọng, góp phần giải quyết an sinh xã hội, đóng góp lớn cho ngân sách Nhà nước.

Cú hích chiến lược gần đây đối với kinh tế tư nhân là Nghị quyết số 68/NQ-TW, một nghị quyết xác định kinh tế tư nhân là một trụ cột quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Ở các nền kinh tế phát triển, như Mỹ, Đức, Nhật Bản, doanh nghiệp vừa và nhỏ - “xương sống” của khu vực tư nhân - luôn được coi là trung tâm thúc đẩy tăng trưởng và ổn định kinh tế.

Việc Việt Nam thay đổi nhận thức và hoàn thiện thể chế để đặt kinh tế tư nhân vào đúng vị trí chiến lược là một bước ngoặt mang tính quyết định. Nghị quyết số 68-NQ/TW, cùng với các chủ trương cải cách thủ tục hành chính, tinh gọn bộ máy và tạo môi trường đầu tư thông thoáng, đã hình thành nền tảng vững chắc để doanh nghiệp tư nhân, bao gồm cả doanh nghiệp do kiều bào làm chủ, yên tâm đầu tư lâu dài và phát triển hiệu quả.            

Không chỉ là cải tiến kỹ thuật hay chính sách, mà còn là cải cách tư duy, là dũng cảm từ bỏ những gì cồng kềnh, lỗi thời để hướng tới hiệu quả và phát triển bền vững. Trong đó, việc “làm nhẹ mình” của bộ máy nhà nước, tức là tinh giản bộ máy, phân quyền cho địa phương, giảm can thiệp hành chính và chuyển giao một phần vai trò cho khu vực tư nhân, là tất yếu. Điều này không chỉ giảm gánh nặng ngân sách, mà còn giải phóng nguồn lực xã hội, kích thích sáng tạo và cạnh tranh lành mạnh. Khi doanh nghiệp tư nhân được tin tưởng và tạo điều kiện tốt nhất, họ sẽ trở thành lực lượng đi đầu trong đổi mới, phát triển công nghệ và tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế.

Chủ trương khuyến khích và phát triển kinh tế tư nhân cũng mở ra cánh cửa rộng lớn cho cộng đồng doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài. Theo thống kê, hiện có hơn 5 triệu người Việt sinh sống ở nước ngoài; trong đó, nhiều người là nhà khoa học, chuyên gia và doanh nhân có năng lực cùng tiềm lực tài chính đáng kể. Trước đây, thủ tục rườm rà, cơ chế chưa minh bạch và thiếu chính sách hỗ trợ đã khiến nhiều người còn e ngại. Nay, với sự quyết liệt từ Trung ương trong cải cách môi trường đầu tư và việc khẳng định vai trò của kinh tế tư nhân, Việt Nam gửi đi thông điệp mạnh mẽ: “Chúng tôi cần các bạn. Hãy trở về và cùng xây dựng đất nước”.

Sự hiện diện của các doanh nhân Việt kiều đã và đang kinh doanh hiệu quả tại Việt Nam chính là minh chứng sống động, đồng thời là nguồn cảm hứng lớn cho thế hệ doanh nhân kiều bào kế tiếp. Để hiện thực hóa “kỷ nguyên vươn mình”, cần hành động quyết liệt và đồng bộ. Đó là thực thi mạnh mẽ cải cách thể chế, loại bỏ rào cản vô hình đang đè nặng lên khu vực tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ; tạo cơ chế riêng cho doanh nhân Việt kiều, với các ưu đãi rõ ràng về thuế, đất đai, thủ tục pháp lý và bảo hộ đầu tư; xây dựng niềm tin chiến lược giữa Nhà nước và doanh nghiệp, bằng cách thực sự lắng nghe và đồng hành, thay vì chỉ quản lý hay giám sát; tôn vinh và lan tỏa các tấm gương doanh nhân kiều bào thành công, tạo hiệu ứng tích cực và khơi dậy làn sóng trở về mạnh mẽ hơn.

Trong bối cảnh đó, vai trò của hàng triệu kiều bào, đặc biệt là các doanh nhân và trí thức, càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Họ là cầu nối giữa tri thức, công nghệ, nguồn vốn và thị trường quốc tế với quê hương, đồng thời mang trong mình khát vọng đóng góp xây dựng và phát triển đất nước./.