Điểm mới các luật có hiệu lực từ ngày 1-7-2025

Một số nội dung đáng chú ý của những luật mới, gồm:

Mô hình tòa an 3 cấp: Tòa án nhân dân sẽ tổ chức lại theo mô hình ba cấp: Tòa án nhân dân tối cao, tòa án nhân dân cấp tỉnh, tòa án nhân dân khu vực (thay tòa án nhân dân cấp huyện), bỏ Tòa án nhân dân cấp cao. Tòa án nhân dân khu vực được mở rộng thẩm quyền sơ thẩm. Bổ sung Tòa án chuyên biệt tại trung tâm tài chính quốc tế. Luật đồng thời sửa đổi các quy định liên quan để bảo đảm thống nhất, đồng bộ.

Tăng số kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao lên 27 người: Viện kiểm sát nhân dân được tổ chức lại thành ba cấp. Số kiểm sát viên tại Viện kiểm sát nhân dân tối cao tăng tối đa lên 27 người, phục vụ yêu cầu công tố và kiểm sát xét xử tại Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Bỏ 8 tội danh có khung hình phạt tử hình tử hình: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự đã bỏ hình phạt tử hình ở 8 tội danh, trong đó có tham ô tài sản, nhận hối lộ, vận chuyển trái phép chất ma túy. Các án đã tuyên tử hình trước ngày 1-7-2025 sẽ chuyển thành tù chung thân. Người tham ô, nhận hối lộ chỉ được giảm án nếu nộp lại tài sản và tích cực hợp tác. Luật cũng sửa đổi quy định xử lý người tái nghiện ma túy.

Mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc: Luật Bảo hiểm xã hội mới bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 tuổi, hoặc 70 tuổi với người nghèo, giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội tối thiểu còn 15 năm. Mở rộng diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bổ sung chế độ thai sản, tai nạn lao động cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, tăng liên kết giữa các tầng an sinh.

Mở rộng đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng: Luật Thuế giá trị gia tăng mới bổ sung đối tượng chịu thuế, đặc biệt với thương mại điện tử và kinh doanh số. Bỏ một số trường hợp miễn thuế trước đây, điều chỉnh thuế suất theo hướng thu hẹp diện không chịu thuế. Từ ngày 1-7-2025, chi dưới 20 triệu đồng phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế.

Áp dụng công nghệ vào lĩnh vực công chứng: Luật Công chứng bổ sung quy định công chứng điện tử, công chứng trực tuyến, ghi hình quá trình ký kết. Đơn giản hóa thủ tục, mở rộng đối tượng thành lập văn phòng công chứng, tăng tính cạnh tranh. Thay cụm từ "thù lao công chứng" thành "phí, giá dịch vụ công chứng". Bỏ yêu cầu cả hai bên phải có mặt khi làm thủ tục ủy quyền.

Mở rộng đối tượng bảo vệ của Luật Phòng, chống mua bán người: Luật mới mở rộng phạm vi bảo vệ đến thân nhân, người đi cùng nạn nhân và người tham gia hỗ trợ. Đưa nguyên tắc lấy nạn nhân làm trung tâm vào luật. Mở rộng chính sách hỗ trợ, nghiêm cấm hành vi thỏa thuận mua bán người từ khi còn là bào thai. Tăng cường hợp tác quốc tế và hoàn thiện quy trình xác minh, bảo vệ nạn nhân./.

Nhật Vũ (tổng hợp)