Thành phố mang tên Bác vững tin tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Những động lực phát triển mới

Trong phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Bộ Chính trị xác định: “Thành phố phải tiếp tục giữ vững vai trò là trung tâm lớn về kinh tế, văn hoá, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, có vị trí chính trị quan trọng của cả nước, có sức lan toả, thúc đẩy phát triển vùng Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam; sớm trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á và Châu Á, có năng lực cạnh tranh toàn cầu”⁽¹⁾. Đây vừa là nhiệm vụ, vừa thể hiện năng lực và tiềm năng của TPHCM trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới của dân tộc.

Để hiện thực hóa khát vọng vươn mình của dân tộc, xây dựng một “Việt Nam hùng cường vào năm 2045”, Đảng và Nhà nước ta đã tiến hành một cuộc cách mạng mang tầm vóc lịch sử nhằm kiện toàn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả” bằng việc sắp xếp một số đơn vị hành chính cấp tỉnh, các đơn vị hành chính cấp xã, kết thúc hoạt động đơn vị hành chính cấp huyện… hướng đến phát triển đồng bộ, bền vững, đáp ứng đòi hỏi tất yếu khách quan, kiến tạo không gian phát triển mới cho những vùng động lực của đất nước, trong đó có TPHCM.

Thực hiện chủ trương của Trung ương, sáp nhập TPHCM với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, lấy tên là TPHCM. Sau hợp nhất, TPHCM có những lợi thế nổi trội, đó là: Không gian phát triển mới được mở rộng, trở thành một siêu đô thị mang tầm cỡ khu vực và châu Á; có nguồn nhân lực dồi dào, thuận lợi trong việc thu hút, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; công tác quy hoạch, giải quyết các vấn đề hạ tầng, giao thông được kết nối đồng bộ với các đô thị vệ tinh hiện hữu; thu hút mạnh mẽ các nhà đầu tư lớn trên thế giới, phát triển đa dạng, toàn diện, tạo ra nhiều cơ hội việc làm; khai thác tối ưu hệ thống cảng biển hiện đại Cái Mép - Thị Vải và các nguồn lực có lợi thế so sánh.

Sau sự hợp nhất mang tính lịch sử, TPHCM đã nhanh chóng kiện toàn bộ máy của hệ thống chính trị, đi vào vận hành chính quyền địa phương 2 cấp trong bối cảnh không gian phát triển mới; kịp thời kiến nghị, đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15 “Về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh” và được Quốc hội khóa XV đồng ý với việc ban hành Nghị quyết số 260/2025/QH15, ngày 11-12-2025 đã mở ra một hành lang pháp lý thông thoáng, đánh dấu bước chuyển mình căn bản về tư duy khi được phân quyền, trao một số quyền và tự chịu trách nhiệm. Cùng với việc Chính phủ công bố thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế, trong đó có 1 cơ quan điều hành đặt tại TPHCM vào cuối tháng 12-2025, TPHCM còn xây dựng hệ sinh thái du lịch, dịch vụ logistics phát triển vượt trội; tạo điều kiện cho các vùng đô thị đủ tiềm lực để tiên phong, dẫn dắt với tốc độ tăng trưởng, chất lượng quản trị trên cơ sở đổi mới mô hình phát triển bền vững… là những động lực mới mang tính nền tảng quan trọng, góp phần cho TPHCM tiếp tục khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế của cả nước.

Nhiều “điểm sáng” tích cực và thách thức cần tháo gỡ

Kế thừa những thành tựu đạt được của ba địa phương trước khi hợp nhất; đồng thời, với tinh thần sớm đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 vào cuộc sống, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp TPHCM đã phát huy tinh thần đoàn kết, thể hiện quyết tâm chính trị và bước đầu đạt được một số thành tựu đáng ghi nhận.

Trong năm 2025, TPHCM đã cắt giảm 435 thủ tục hành chính liên quan hoạt động sản xuất, kinh doanh, đơn giản hóa 441 thủ tục hành chính, 100% thủ tục hành chính đã hoàn thành công bố quy trình nội bộ nên môi trường đầu tư ngày càng hấp dẫn, các doanh nghiệp lớn hoạt động hiệu quả và tiếp tục mở rộng đầu tư. Trong đó, đáng ghi nhận là chỉ số sản xuất công nghiệp năm 2025 của TPHCM ước tăng 8,9%, cho thấy sự phục hồi và tăng trưởng ổn định; đây là động lực quan trọng khẳng định vai trò TPHCM là trung tâm công nghiệp - thương mại hàng đầu cả nước. Có khoảng 59.750 doanh nghiệp thành lập mới, tổng vốn đăng ký và bổ sung ước đạt 2.067.284 tỷ đồng; thu hút vốn đầu tư nước ngoài khoảng 8,166 tỷ USD (tăng 15,8% số lượt đầu tư nước ngoài và tăng 21,1% tổng vốn đầu tư so với cùng kỳ năm 2024); kim ngạch xuất khẩu ước đạt 95,8 tỷ USD, tăng 7%, kim ngạch nhập khẩu ước đạt 98,2 tỷ USD, tăng 6,7% so với năm 2024. Hoạt động liên kết phát triển du lịch tiếp tục được triển khai đồng bộ, thể hiện rõ vai trò trung tâm vùng khi chủ động kết nối, dẫn dắt và hỗ trợ các địa phương trong xây dựng sản phẩm, quảng bá và xúc tiến du lịch; khách quốc tế đến TPHCM ước đạt 8,5 triệu lượt, tăng 39,3%, khách du lịch nội địa ước đạt 45 triệu lượt, tăng 18,4% so cùng kỳ năm trước. Tốc độ tăng trưởng GRDP của TPHCM đạt 8,03%, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt hơn 800.000 tỷ đồng, đạt 119% so với dự toán Trung ương giao, đạt 115% so với dự toán Hội đồng nhân dân TPHCM giao, chiếm 23,5% GDP của cả nước.

Hiện nay, TPHCM được xem như một “siêu đô thị”, vừa mang trong mình sứ mệnh kiến tạo, đột phá, vừa có trách nhiệm dẫn dắt, khai phóng và lan tỏa để thành phố mang tên Bác trở thành nơi hội tụ tinh hoa, tỏa sáng khát vọng vươn mình, là động lực phát triển mạnh mẽ cho các vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới… Đó là nền tảng cho TPHCM tiếp tục khai thác, phát huy thế mạnh để không chỉ giữ vững vị thế trung tâm kinh tế “đầu tàu” của cả nước, mà còn là động lực hướng tới đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số” ngay trong năm 2026. Tuy nhiên, tại Hội nghị tổng kết thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Ủy ban nhân dân TPHCM diễn ra vào ngày 6-1-2026, đồng chí Nguyễn Văn Được, Chủ tịch Ủy ban nhân dân TPHCM đã chỉ ra một số thách thức như ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, ngập nước và tệ nạn ma túy; cùng với một số hạn chế tồn tại kéo dài nhiều năm nhưng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, đặc biệt là tiến độ giải ngân vốn đầu tư công còn thấp, chưa đáp ứng yêu cầu… là “rào cản” đối với TPHCM trong quá trình hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra.

Chung sức, đồng lòng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng “hai con số”

Bước vào năm 2026, TPHCM đề ra mục tiêu tăng trưởng GRDP đạt từ 10% đến 11%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tại Hội nghị lần thứ ba của Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM diễn ra vào ngày 7-1-2026, đồng chí Trần Lưu Quang, Bí thư Thành ủy TPHCM nhấn mạnh: Đảng bộ, chính quyền TPHCM xác định kế hoạch tăng trưởng kinh tế “hai con số” là mục tiêu cần đạt được để hiện thực hóa khát vọng vươn mình, là sứ mệnh trở thành động lực cho vùng Đông Nam Bộ, đồng bằng sông Cửu Long và cả nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới. Với tinh thần đó, cùng khát vọng mùa xuân Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, thành phố mang tên Bác ra sức, nỗ lực triển khai, thực hiện các nhóm nhiệm vụ trọng tâm sau.

Một là, toàn hệ thống chính trị tập trung quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TPHCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Theo đó, làm tốt việc cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng, của Đảng bộ TPHCM thông qua các chương trình hành động, kế hoạch với những giải pháp đột phá bảo đảm tính hiệu quả khi triển khai thực hiện; xem tháo gỡ khó khăn, thách thức về quản lý đất đai, đầu tư công, giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trung tâm, then chốt; đẩy mạnh liên kết vùng thông qua hệ thống giao thông đối ngoại, phát triển đường sắt đô thị, cảng biển, sân bay, mạng lưới kênh rạch, thoát nước và hạ tầng số.

Hai là, năm 2026 sẽ là giai đoạn cao điểm đầu tư của Thành phố với hàng loạt dự án lớn đồng loạt triển khai, tạo động lực mới cho tăng trưởng, do đó, TPHCM sẽ vận dụng tối đa các cơ chế, chính sách đặc thù mới được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 260/2025/QH15. Đồng thời, căn cứ kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 do Ủy ban nhân dân TPHCM ban hành, với 26 chỉ tiêu cấp thành phố và 30 chỉ tiêu cấp xã, kèm theo các chương trình, đề án cụ thể, người đứng đầu từng cấp, từng ngành, từng lĩnh vực cần quyết liệt triển khai các nhóm công việc đã đề ra ngay từ đầu năm, với tinh thần làm thực chất, không đùn đẩy, không né tránh và phải có kết quả là sản phẩm cụ thể.

Ba là, xem trọng đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại kinh tế theo hướng lấy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực chủ yếu; đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh toàn diện; phát triển kinh tế tri thức, sáng tạo, có khả năng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Cấu trúc lại không gian phát triển theo tư duy đa cực - tích hợp - siêu kết nối theo định hướng “3 vùng - 1 đặc khu - 3 hành lang - 5 trụ cột”; huy động mọi nguồn lực đầu tư xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng để TPHCM phát triển đồng bộ, văn minh, hiện đại.

Bốn là, tập trung triển khai 77 công trình, dự án trọng điểm để kiến tạo diện mạo đô thị văn minh, hiện đại; giải quyết tốt tình trạng ngập lụt, ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường, trong đó có các dự án lớn như quốc lộ 22, quốc lộ 13, quốc lộ 1A, trục Võ Văn Kiệt nối dài, cầu Cần Giờ, đường Vành đai 4... Việc triển khai thực hiện các vấn đề này hiệu quả, đầu tư công sẽ vượt kế hoạch và đóng góp lớn cho mục tiêu tăng trưởng.

Năm là, đầu tư xây dựng TPHCM thành trung tâm lớn về giáo dục và đào tạo của cả nước; đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực theo hướng chuẩn hóa, hiện đại, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và có chính sách đặc thù để thu hút, giữ chân nhân tài phục vụ mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Sáu là, tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; xây dựng đội ngũ đảng viên, cán bộ các cấp, nhất là cán bộ lãnh đạo thật sự đủ phẩm chất, năng lực, đoàn kết, gương mẫu, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, xứng đáng với truyền thống của Đảng bộ và niềm tin của Nhân dân thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu./.

-----------------

(1) Theo: Nghị quyết số 31-NQ/TW, ngày 30-12-2022 của Bộ Chính trị “Về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”