Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng trong thực hiện dân chủ ở cơ sở ở các doanh nghiệp tỉnh Lào Cai

Thực trạng doanh nghiệp và thực hiện dân chủ cơ sở trong doanh nghiệp

Trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm, đóng góp ngân sách và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân, yêu cầu bảo đảm dân chủ ở cơ sở trong doanh nghiệp đặt ra ngày càng cấp thiết. Thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở không chỉ là yêu cầu chính trị, pháp lý mà còn là nền tảng để củng cố đoàn kết nội bộ, phát huy sáng kiến của người lao động, nâng cao năng suất, xây dựng văn hóa doanh nghiệp tiến bộ và hài hòa. Đặc biệt, trong điều kiện tỉnh Lào Cai mới hợp nhất, quy mô doanh nghiệp mở rộng, thành phần đa dạng, việc tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng trong thực hiện dân chủ ở cơ sở càng có ý nghĩa chiến lược, góp phần bảo đảm phát triển kinh tế gắn với ổn định chính trị - xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Hiện nay, toàn tỉnh Lào Cai có hơn 6.800 doanh nghiệp đang hoạt động. Các doanh nghiệp ngày càng đa dạng về quy mô, loại hình; trong đó: Doanh nghiệp tư nhân có 718 doanh nghiệp (chiếm 6%); công ty TNHH 1 thành viên có 7.179 doanh nghiệp (chiếm 57%); công ty TNHH có từ 2 thành viên trở lên có 2.529 doanh nghiệp (chiếm 20%); công ty cổ phần có 2.074 doanh nghiệp (chiếm 17%). Số lượng doanh nghiệp đăng ký thành lập mới trên địa bàn tỉnh có xu hướng gia tăng trong giai đoạn 2021 - 2025 (năm 2020 có 814 doanh nghiệp đến hết năm 2025 ước cả năm có khoảng 1.100 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới). Toàn tỉnh có 167 tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp (trong đó có 23 đảng bộ cơ sở, 144 chi bộ cơ sở); 148 tổ chức đảng trực thuộc cấp ủy cơ sở. Trên địa bàn tỉnh có 445 công đoàn cơ sở doanh nghiệp với 29.988 đoàn viên; 7 công đoàn cơ sở nghiệp đoàn với 547 đoàn viên. Công tác chăm lo, đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động tiếp tục được các cấp công đoàn trong tỉnh quan tâm, thực hiện có hiệu quả. Các hoạt động tư vấn pháp luật, ký kết và thực hiện thỏa ước lao động tập thể cho đoàn viên, người lao động tiếp tục được quan tâm triển khai.

Các doanh nghiệp thường xuyên rà soát, bổ sung các quy chế, nội quy phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành. Giám đốc, người quản lý, chủ doanh nghiệp, hợp tác xã chú trọng việc phát huy trách nhiệm người lao động trong xây dựng thỏa ước lao động tập thể; công khai những vấn đề liên quan đến chế độ, chính sách, quyền lợi của người lao động; tuyên truyền, vận động các doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước ban hành quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở tại nơi làm việc; người sử dụng lao động chủ động phối hợp công đoàn tổ chức đại hội công nhân viên chức, hội nghị người lao động, hội nghị đối thoại định kỳ, tổ chức rà soát các thỏa ước lao động tập thể; tiếp thu, giải quyết các kiến nghị chính đáng của người lao động, quan tâm chăm lo đời sống, các chế độ phúc lợi cho người lao động.

Vai trò, kết quả trong lãnh đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở đối với doanh nghiệp của các cấp ủy đảng

Những năm qua, các cấp ủy, chính quyền tỉnh Lào Cai thường xuyên quan tâm lãnh đạo xây dựng và thực hiện dân chủ ở cơ sở trong các doanh nghiệp trên địa bàn. Tỉnh ủy, Uỷ ban nhân dân tỉnh Lào Cai đã ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, đồng bộ để hỗ trợ các doanh nghiệp về khả năng tiếp cận hạ tầng và các nguồn lực thông. Môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện, ngày càng thuận lợi, minh bạch, công bằng, tạo điều kiện để doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế phát triển. Đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, rà soát, bãi bỏ các loại giấy tờ, thủ tục về điều kiện kinh doanh không phù hợp để thích nghi với sự đa dạng và phát triển nhanh của nền kinh tế số; thúc đẩy xây dựng mô hình “Chính quyền đồng hành và phục vụ doanh nghiệp”; thành lập Tổ tiếp nhận thông tin và hỗ trợ doanh nghiệp về thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư để trực tiếp nắm bắt, từ đó tham mưu các cấp lãnh đạo, chỉ đạo giải quyết vướng mắc, kiến nghị, đề xuất của tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh.

Đến nay, tỉnh Lào Cai đã ban hành 69 quyết định công bố danh mục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của các sở, ban, ngành, 516 thủ tục hành chính uỷ ban nhân dân các xã, phường; cập nhật kịp thời các thủ tục hành chính lên Cơ sở dữ liệu Quốc gia về thủ tục hành chính và đăng tải lên Cổng thông tin điện tử của tỉnh, bảo đảm việc kết nối, tích hợp dữ liệu thủ tục hành chính với 14 trang thông tin điện tử của các sở, ban, ngành, 99 trang thông tin điện tử của ủy ban nhân dân cấp xã. Trên 98% hồ sơ thủ tục hành chính được giải quyết đúng hạn. 100% thủ tục hành chính nội bộ thuộc phạm vi quản lý được công bố; 100% quy trình nội bộ giải quyết thủ tục hành chính được cập nhật kịp thời cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính và đăng tải lên Cổng thông tin điện tử của tỉnh. Cắt giảm thời gian giải quyết cho 977 thủ tục hành chính, mỗi thủ tục tối thiểu giảm 30% thời gian so với quy định của Trung ương…

Tỉnh ủy Lào Cai đã lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt việc lấy ý kiến của tổ chức, cá nhân trước khi ban hành cơ chế, chính sách phát triển kinh tế - xã hội; mở rộng các hình thức lấy ý kiến của người dân và doanh nghiệp về sự phục vụ của các cơ quan hành chính nhà nước. Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành quy chế tiếp xúc, đối thoại trực tiếp của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp với nhân dân trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Đây là quy chế nhằm góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của các cấp ủy đảng, tăng cường, củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân, phát huy và mở rộng quyền làm chủ của nhân dân. Thông qua quy chế, hoạt động đối thoại với doanh nghiệp có nhiều đổi mới, sáng tạo; các hoạt động “Ngày cuối tuần cùng doanh nghiệp” và “Chương trình cafe doanh nhân”… tiếp tục được duy trì, chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, kịp thời giải quyết kiến nghị của doanh nghiệp, phù hợp với mong muốn và nhu cầu của doanh nghiệp.

Cấp ủy đảng trong các doanh nghiệp nghiêm túc chỉ đạo xây dựng, ban hành và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở ở tổ chức có sử dụng lao động theo Nghị định số 59/2023/NĐ-CP, ngày 14-8-2023, của Chính phủ “Quy định chi tiết một số điều của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở” và các văn bản hướng dẫn; các nội dung dân chủ được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật,...

Tuy nhiên, việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trong các doanh nghiệp còn có những hạn chế nhất định, đó là: Công tác chỉ đạo, điều hành và triển khai thực hiện dân chủ ở cơ sở tại một số doanh nghiệp chưa được quan tâm đúng mức. Việc đối thoại, công khai thông tin, giám sát thực hiện quy chế dân chủ ở nhiều doanh nghiệp còn hình thức. Tỷ lệ doanh nghiệp có tổ chức đảng chưa cao, thiếu đồng đều; một số doanh nghiệp, hợp tác xã quy mô nhỏ ở vùng sâu, vùng xa chưa có tổ chức đảng, tổ chức công đoàn; việc tổ chức đối thoại với người lao động, công khai dân chủ nội bộ tại nhiều doanh nghiệp vẫn chưa đạt yêu cầu; có nơi tổ chức hội nghị người lao động mang tính hình thức, chưa có quy chế dân chủ rõ ràng…

Một số giải pháp nhằm phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy đảng trong thực hiện dân chủ ở cơ sở đối với doanh nghiệp trên địa bàn

Để phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy đảng trong thực hiện dân chủ ở cơ sở trong các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai, thời gian tới, cần tập trung vào một số nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu sau:

Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy, tổ chức đảng, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở đối với các doanh nghiệp; đẩy mạnh việc quán triệt, tuyên truyền Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở; tổ chức thực hiện có hiệu quả các văn bản của Đảng, Nhà nước về xây dựng và thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với công tác xây dựng Đảng và thực hiện nhiệm vụ chính trị của doanh nghiệp, trọng tâm là Kết luận số 120-KL/TW, ngày 7-1-2016, của Bộ Chính trị khóa XI “Về tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở”; đồng thời đẩy mạnh thực hiện các quyết sách lớn của Trung ương, nhất là Kế hoạch số 12-KH/TU, ngày 29-7-2025, của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai về thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, ngày 4-5-2025, của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh.

Thứ hai, tiếp tục rà soát, đánh giá, nghiên cứu xây dựng, ban hành cơ chế, chính sách, quy chế, quy định để lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện dân chủ ở doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai; nâng cao hiệu quả hoạt động đối thoại chuyên đề (trực tiếp, trực tuyến; định kỳ, đột xuất) giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, các sở, ban, ngành với doanh nghiệp và công nhân lao động. Thực hiện tốt quy định về tiếp dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo ngay từ cơ sở góp phần giải quyết kịp thời những phản ánh, kiến nghị hợp pháp của người lao động.

Thứ ba, đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tháo gỡ kịp thời các khó khăn vướng mắc cho doanh nghiệp; tăng cường sự kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước về lao động với các tổ chức đại diện người lao động trong doanh nghiệp; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong triển khai thực hiện dân chủ ở doanh nghiệp. Đổi mới phương thức lãnh đạo, ứng dụng chuyển đổi số trong thực hiện dân chủ. Triển khai cổng thông tin, hộp thư góp ý điện tử, phần mềm phản ánh - kiến nghị trong doanh nghiệp nhằm bảo đảm người lao động được tham gia ý kiến kịp thời, minh bạch.

Thứ tư, phát huy vai trò của các tổ chức đảng và đoàn thể trong doanh nghiệp. Tích cực vận động, thành lập tổ chức đảng, công đoàn, đoàn thanh niên tại các doanh nghiệp. Đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên, các tổ chức chính trị - xã hội trong doanh nghiệp; củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng, tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên trong các loại hình doanh nghiệp. Nghiên cứu đưa nội dung “xây dựng văn hóa dân chủ trong doanh nghiệp” vào sinh hoạt chi bộ định kỳ; phát huy tinh thần nêu gương của đảng viên trong lao động, sáng kiến, tiết kiệm và chấp hành nội quy. Tiến hành đánh giá, chấm điểm kết quả thực hiện dân chủ trong doanh nghiệp và coi đây là một tiêu chí để đánh giá, xếp loại chất lượng tổ chức đảng ở các doanh nghiệp hằng năm.

Thứ năm, thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra việc chấp hành pháp luật lao động nói chung và thực hiện dân chủ ở doanh nghiệp nói riêng, nhất là ở các loại hình doanh nghiệp ngoài nhà nước. Phát hiện, biểu dương, nhân rộng các mô hình, điển hình tiên tiến; khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân thực hiện tốt dân chủ ở doanh nghiệp. Nhân rộng các mô hình hiệu quả, tổ chức tọa đàm, hội nghị chia sẻ kinh nghiệm giữa các doanh nghiệp và khu vực, lĩnh vực khác nhau.

Dân chủ ở cơ sở là nền tảng bảo đảm sự phát triển bền vững, là thước đo năng lực lãnh đạo và uy tín của tổ chức đảng trong khu vực doanh nghiệp. Thực tiễn ở tỉnh Lào Cai cho thấy, ở đâu cấp ủy đảng phát huy tốt vai trò lãnh đạo, ở đó quyền làm chủ của người lao động được tôn trọng, quan hệ lao động hài hòa, doanh nghiệp phát triển ổn định, góp phần trực tiếp vào tăng trưởng và an sinh xã hội. Trong giai đoạn 2025 - 2030, với quyết tâm chính trị cao, sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp, việc thực hiện dân chủ cơ sở ở doanh nghiệp sẽ trở thành “hệ điều hành mềm” của năng suất, đổi mới sáng tạo và văn hóa doanh nghiệp. Đây chính là điều kiện để tỉnh Lào Cai tiếp tục vươn lên mạnh mẽ, hiện thực hóa khát vọng mục tiêu phát triển “xanh, hài hòa, bản sắc và hạnh phúc”, vì con người và do con người, đúng như Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đề ra./.